دكتر عليرضا رضايي، رييس دانشكده علوم انساني گفت: نظر به سوابق علمي و فرهنگي و اهميت تاريخي همدان، در پاسخ به خواست مردم فرهنگ دوست و ادب پرور همدان در سال 1385 دانشكده علوم انساني به عنوان نخستين دانشكده در دانشگاه آزاد اسلامي واحد همدان تاسيس شد.

رضايي افزود: در این دانشکده که با هدف گسترش آموزش عالی رشته های علوم انسانی در استان همدان تاسیس گردید، هم اکنون 37 کد رشته در مقاطع مختلف کاردانی تا دکتری تخصصی  با حدود  5000 نفر دانشجو دایر می باشد. 905 نفر از این آمار  دانشجویی در مقاطع تحصیلات تکمیلی (ارشد و دکتری ) در حال تحصیل اند. تعداد  67نفر استاد تمام وقت، 8 نفر استاد نیمه وقت و 160نفر استاد حق التدریس، در راستای اهداف تعیین شده آموزشی و پژوهشی، در حال همکاری با این دانشکده می باشند. تعداد کل کارمندان این دانشکده نیز 18 نفر می باشند که در حوزه های مختلف دانشکده در حال انجام وظیفه هستند.

عضو هيأت علمي گروه علوم سياسي دانشگاه آزاد اسلامي همدان بيان داشت: موضوع پژوهش در برنامه ريزيهاي دانشكده از اهميت بالايي برخوردار است، چرا كه اين اجماع در دانشكده وجود دارد كه پژوهش ضمن آنكه در سطح كلان محور توسعه در جامعه است، در سطح خرد نيز نقش پر اهميتي در كيفي سازي امر آموزش در دانشگاهها ايفا مي كند.

وي خاطرنشان كرد: رشد 100 % در تولید مقالات ISI و رشد 95% در تولید مقالات علمی- پژوهشی در مقایسه با وضعیت مشابه در سال قبل، از دستاوردهای مهم پژوهشی در سال تحصیلی 90-89 در دانشکده علوم انسانی است. تعداد مقالات ISI تولید شده در دانشکده در سال قبل 9 عنوان بوده است که این تعداد در سال جاری به 18 عنوان افزایش یافته است. تعداد مقالات علمی – پژوهشی چاپ شده هم در سال گذشته 23 عنوان بوده که در سال جاری به 43 عنوان افزایش یافته است. در سال جاری 16 طرح پژوهشی به اتمام رسیده است که این خود نقش بسزایی در تولیدات علمی در دانشکده داشته است. این آهنگ رشد نوید آینده ای مطلوب برای وضعیت پژوهشی دانشکده می دهد. اهمیت این نکته زمانی بیشتر می شود که دریابیم که آموزش در کنار پژوهش است که می تواند اهداف تعیین شده در تربیت نیروی متخصص را برآورده نماید.

وی بیان داشت: یکی دیگر از دستاوردهای پژوهشی دانشکده در سال جاری ارتقای رتبه فصلنامه ادب و عرفان متعلق به گروه زبان و ادبیات فارسی دانشکده به درجه علمی – پژوهشی است. این فصلنامه زمینه بسیار مناسبی جهت تولیدات علمی در گروه های ادبیات و الهیات دانشکده فراهم می نماید و مفتخریم که پژوهشگر برگزیده جشنواره بین المللی فارابی و استاد و پژوهشگر برتر علوم انسانی در دانشگاه آزاد اسلامی سراسر کشور از استادان این دانشکده است.

وي گفت: به نظر من مهمترین دغدغه یک پژوهشگر بایستی توسعه و آبادانی ایران اسلامی در سطح کلان و حوزه تخصصی مربوطه در سطح خرد باشد. لکن به نظر می رسد که دغدغه های مادی در بسیاری اوقات این هدف مهم را تحت پوشش قرار می دهد و گاهاً مشاهده می کنیم که تولید علمی صرفا جنبه مادی به خود می گیرد. اینجاست که ممکن است با رشد کمیت در تولیدات علمی، کیفیت این تولیدات نیز تحت تاثیر قرار گیرد و در نهایت نتوانیم اهداف تعیین شده از انجام پژوهش که در بالا ذکر شد را برآورده نمائیم. البته بنده به این نکته هم اذعان دارم که امروزه ضرورت توجه به چرخه تبدیل علم به ثروت، امری پذیرفته شده است، لکن این موضوع نبایستی از کارهای پژوهشی کیفیت زدایی نماید.

رضایی برای حل این مشکل گفت چاره در تامین مالی مطلوب اعضای هیات علمی دانشگاه ها می باشد. در همه جوامع توسعه یافته استادان و مدرسین دانشگاهها از جایگاه بالایی برخوردارند و حداقل دغدغه مادی ندارند. استادی که بخواهد از طریق تدریس بیشتر حوائج مالی خود را بر طرف نماید، استاد پژوهشی نخواهد شد، چرا که دیگر وقتی برای تحقیق و پژوهش ندارد. در ضمن، مطالب آموزشی را هم که به دانشجو ارائه می کند خالی از کیفیت است. اگر از منظر هرم نیازهای آبراهام مازلو هم به قضیه نگاه کنیم می بینیم که تا در پله نخست (نیازهای مادی) مشکل هست، ورود به سایر مراحل نیز ناقص خواهد بود و اهداف تعیین شده را کمتر می تواند برآورده نماید.

رییس دانشکده علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی همدان تصریح کرد در این دانشکده علی رغم افزایش چشمگیر در تولیدات پژوهشی، متاسفانه برخی استادان و گروههای آموزشی هنوز خود را وارد این فرایند ننموده اند. علاقمندیم که این استادان نیز وارد فرایند تولید علمی شوند و تلاش برآنست که این موضوع از طریق مشوقهای مختلف انجام پذیرد، هر چند درصددیم که استادانی را که در طی یکسال تحصیلی کار پژوهشی خاصی ندارند را از برخی مزایا محروم نمائیم، اعتقاد ما برآنست که آموزش بدون پژوهش تضییع حقوق دانشجویان است. چرا که در وضعیت مشابه، مطالبی را که یک استاد پژوهشگر در کلاس درس به دانشجو منتقل می نماید با مطالبی که استاد غیر پژوهشگر به دانشجو منتقل می کند به هیچ وجه یکسان نیست.

وی تاکید کرد: ما به این نکته هم واقفیم که تولید علمی در بسیاری از رشته های علوم انسانی مشکل است. آفتی که علوم انسانی در کشور ما را تهدید می نماید این است که توقعی مشابه رشته های غیر علوم انسانی جهت تولید علمی از آنها داشته باشیم. داشتن این دید که پژوهش های علوم انسانی به یک نتیجه قابل رویت همانند رشته های علوم طبیعی و مهندسی دست یابند از مهمترین آفات پژوهش در علوم انسانی است. عالم شدن در علوم انسانی نیاز به 50 سال ممارست و پشتکار در کارهای علمی دارد. از اینروست که مشاهده می کنیم که افرادی که در این حوزه صاحب نظر شده اند غالبا در سنین بالا به این توانمندی دست یافته اند. این در حالی است که مشاهده می کنیم که یک فرد موفق می تواند در عنفوان جوانی یک مهندس خوب یا یک پزشک حاذق شود.

وی در پاسخ به این سوال که تا رسیدن به یک دانشگاه پژوهش مدار چقدر فاصله داریم؟ گفت: نخست ما بایستی تعریف خودمان را از دانشگاه پژوهش مدار مشخص نمائیم. به نظر من دانشگاه پژوهش مدار دانشگاهی است که بخش اعظم سیاستگزاری ها، برآوردها و ارزیابی ها در خصوص اعضای هیأت علمی بر مبنای میزان پژوهش او طراحی و سنجیده شود.

در دانشگاه ما خوشبختانه چنین فرایندی آغاز شده است. هر چند در آغاز راه است اما بر اساس دغدغه هایی که از جانب هیأت رئیسه دانشگاه در این خصوص وجود دارد می توان دریافت که چنین موضوعی مبنای بسیاری از تصمیم گیری ها در خصوص اعضای هیات علمی در حوزه های مختلف قرار می گیرد. خود ایجاد تمایز میان استاد پژوهشگر و تشویق او در قیاس با استاد غیر پژوهشی دال بر این موضوع است.

رضایی با اشاره به اینکه پژوهشهای گروهی یکی از رموز موفقیت در جامعه علمی است، چرا که در کار گروهی علاوه بر تقلیل هزینه ها بویژه در وقت، می توان از طریق یک یادگیری متقابل به خلاقیت های نوینی دست زد که در صورت انفرادی کار کردن نمی توانستیم بدان دست یابیم. خاطرنشان کرد متاسفانه در جامعه ما کار جمعی ضعیف است، چرا که افراد با اندیشه ها و تلقیات موجود خود ابدی و قطعی برخورد می کنند و به رغم تعارفات زیادی که در هیچ جای جهان وجود ندارد، به سختی می توانند به تعدیل، تلطیف و تغییر آنها بپردازند. از اینروست که تفاوتهای فکری به سرعت به اختلافات شخصی تبدیل می شود. وقتی تفکر شخصی شود، تشکل تعطیل می شود و هنر اجماع نظر تضعیف می گردد.

رضایی در پایان با بیان اینکه دانشگاه آزاد اسلامی یکی از افتخارات نظام مقدس جمهوری اسلامی است و سیاستگزاری مطلوب پژوهشی در دانشگاه آزاد اسلامی اکنون این دانشگاه را در صدر جدول دانشگاههای کشور به لحاظ تولیدات علمی قرار داده است گفت: دانشکده علوم انسانی واحد همدان به عنوان خط مقدم عملیاتی سازی سیاستها، همه تلاشش بر پیشبرد اهداف پژوهشی تعیین شده ای است که در سطح کلان در چارچوب سیاستها و جهت گیریهای اساسی پژوهش و فناوری دانشگاه تدوین شده است. این سیاستها با رویکرد تحقق اهداف رقابت پذیری بین المللی در دهه چهارم و بسترسازی آرمان دهه پنجم دانشگاه (تبدیل به شبکه دانشگاهی بی بدیل در کمیت و کیفیت) تدوین و ابلاغ شده است.

منبع:

http://www.iauh.ac.ir/about-university/news-archive/42-learning/485-dr-rezaei.html

http://iauhportal.blogfa.com/post-1352.aspx

http://hamedan.isna.ir/Default.aspx?NSID=5&SSLID=46&NID=4636

http://www.mojnews.com/fa/Miscellaneous/ViewContents.aspx?Contract=cms_Contents_I_News&r=891733

http://www.pana.ir/NSite/FullStory/News/?Id=195652

http://iau5.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=684:1390-09-29-10-58-09&catid=54:hamedannews&Itemid=161